Możliwość współpracy w ramach programów IPA, ENPI oraz TRANSITION FACILITY (pol. ŚRODKI PRZEJŚCIOWE) dla jednostek podległych i nadzorowanych przez Ministerstwo Zdrowia

Podmiotami uprawnionymi do pełnienia funkcji partnera współpracy bliźniaczej są naczelne i centralne organy administracji publicznej. W przypadku natomiast innych podmiotów pozostających w sferze finansów publicznych istnieje w pewnych przypadkach możliwość podjęcia współpracy po wpisaniu ich na opracowywaną przez organy Komisji Europejskiej listę tzw. podmiotów uprawnionych (Mandated Bodies).

Stworzona została zatem dla instytucji np. instytutów naukowo-badawczych, akademii medycznych itp. możliwość ubiegania się o wpisanie na listę podmiotów uprawnionych. Zainteresowane instytucje mogą więc dokonać oficjalnego zgłoszenia na listę podmiotów uprawnionych wraz z wypełnionym w języku angielskim formularzem zgłoszeniowym.

Ministerstwo Zdrowia zgodnie z obowiązującą procedurą po akceptacji wniosków zgłasza je do Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej z uwagi na fakt usytuowania w nim tzw. krajowego punktu kontaktowego dla programu rozwoju instytucjonalnego(National Contact Point).
Należy zaznaczyć, że przy rozpatrywaniu wniosków brane są pod uwagę zdolności podejmowania wyzwań współpracy bliźniaczej w ramach programów przez kandydatów. Stopień dostosowania ich własnej działalności do wymogów Unii Europejskiej, a także dotychczasowe doświadczenia w zakresie spraw związanych z integracją europejską oraz ewentualne doświadczenia uzyskane w ramach projektów finansowanych z funduszy pomocowych (np. z programu Phare). Istotna jest również zdolność wyznaczania ekspertów, których udział w realizacji projektów będzie musiał być zagwarantowany przez składającą wniosek instytucję. W tym przypadku chodzi o dysponowanie kandydaturami osób nie tylko specjalizujących się w dziedzinach objętych procesem integracji europejskiej, ale również zaznajomionych z tematyką pomocy przedakcesyjnej.

Informacji w sprawach dotyczących składania wniosków udziela: Zbigniew Galiński tel. 658 00 16, adres poczty elektronicznej: zbigniew.galinski@bpz.gov.pl

INFORMACJE O PROGRAMACH

Instrument Pomocy Przedakcesyjnej dla kandydatów do UE - IPA

Nowy Instrument Pomocy Przedakcesyjnej został wprowadzony w życie 1 stycznia 2007 r., skupiając wszystkie instrumenty pomocy przedakcesyjnej w jednym, ukierunkowanym instrumencie.
Rozporządzenie Rady ustanawiające IPA zostało przyjęte 17 lipca 2006 r. zastępując przewidziane na lata 2000-06 przedakcesyjne instrumenty finansowe PHARE, ISPA, SAPARD, turecki instrument przedakcesyjny oraz instrument finansowy dla programu CARDS Bałkanów Zachodnich.

Wszystkie te instrumenty zostały w tej chwili zastąpione przez IPA. Istniejące projekty w ramach poprzednich programów będą nadal kontynuowane. Nowe działania przedakcesyjne podlegają od tej chwili nowemu Instrumentowi Pomocy Przedakcesyjnej.

IPA obejmuje kraje mające status kandydujących (obecnie Chorwacja, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Turcja) oraz status potencjalnych kandydatów (Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia z Kosowem, wg UNSCR nr 1244).
W szczególności pomoc IPA będzie dotyczyła wzmocnienia instytucji demokratycznych i państwa prawa, reformy administracji publicznej, postępu reform gospodarczych, promocji poszanowania praw człowieka, praw mniejszości i równości płci, wsparcia rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i współpracy regionalnej oraz zapewnienia zrównoważonego rozwoju i ograniczenia biedy.
IPA będzie dysponować kwotą 11,468 miliardów euro (ceny bieżące) w okresie lat 2007 - 2013.

Dokładniejsze informacje o programie znajdują się na stronie:
http://ec.europa.eu/enlargement/financial_assistance/index_pl.htm

Europejski Instrument Partnerstwa i Sąsiedztwa

Począwszy od 1 stycznia 2007 r. jako część reformy instrumentów pomocowych Komisji Europejskiej, MEDA i TACIS oraz wiele innych programów zostało zastąpionych przez pojedynczy instrument - Europejski Instrument Partnerstwa i Sąsiedztwa (ang. ENPI). Jest to bardziej elastyczny instrument działania. Przeznaczony jest do osiągania zrównoważonego rozwoju i zbliżenia do europejskich standardów wspierających uzgodnione priorytety w Planie Działania Polityki Partnerstwa i Sąsiedztwa (jak również w Strategicznym Sąsiedztwie z Rosją, który poprzednio był objęty przez program TACIS). ENPI również znacznie usprawni współpracę przygraniczną wzdłuż zewnętrznych lądowych granic Unii Europejskiej i granic morskich w celu uniknięcia nowych linii podziału. Na wsparcie tych partnerskich reform będzie przeznaczona kwota około 12 miliardów euro w okresie budżetowym 2007-2013. Fundusze przeznaczone dla indywidualnych programów krajowych będą zależały od ich potrzeb i zdolności absorpcyjnych jak również wdrażania uzgodnionych reform.

Dokładniejsze informacje o programie znajdują się na stronie:
http://ec.europa.eu/world/enp/funding_en.htm

TRANSITION FACILITY (pol. ŚRODKI PRZEJŚCIOWE)

Środki przejściowe mają na celu zapewnienie dalszej pomocy nowym Państwom Członkowskim w dziedzinach, w których ich potencjał administracyjny i instytucjonalny wciąż wykazuje pewne braki, w porównaniu z dotychczasowymi Państwami Członkowskimi, w kwestiach dotyczących harmonizacji prawa z prawodawstwem Wspólnoty. Środki przejściowe powinny dostarczyć narzędzia pozwalające na szybką i precyzyjną reakcję na braki zidentyfikowane w wyniku działań monitorujących. Art. 34 Aktu Przystąpienia, ustanawiający środki przejściowe w Traktacie o Przystąpieniu, stanowi, że "Pomoc jest skierowana w stronę ciągłej potrzeby wzmacniania możliwości instytucjonalnych w niektórych dziedzinach poprzez działania, które nie mogą być finansowane w ramach funduszy strukturalnych, w szczególności w następujących obszarach:

wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne (wzmocnienie systemu wymiaru sprawiedliwości, kontrole na granicach zewnętrznych, strategia przeciwdziałania korupcji, wzmocnienie zdolności egzekwowania prawa);
kontrola finansowa;
ochrona interesów finansowych Wspólnoty i zwalczanie nadużyć finansowych;
rynek wewnętrzny, w tym unia celna;
środowisko naturalne;
służby weterynaryjne oraz tworzenie możliwości administracyjnych związanych z bezpieczeństwem żywności;
struktury administracyjne i kontrolne dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, w tym Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK);
bezpieczeństwo jądrowe (wzmacnianie efektywności i kwalifikacji organów bezpieczeństwa jądrowego oraz ich organizacji wsparcia technicznego jak również publicznych agencji gospodarowania odpadami radioaktywnymi);
statystyka;
wzmacnianie administracji publicznej zgodnie z potrzebami określonymi w szczegółowym monitorującym sprawozdaniu Komisji, nie objętymi funduszami strukturalnymi.

Dokładniejsze informacje o programie znajdują się na stronie: http://fundusze.ukie.gov.pl

Świadczenia finansowe oraz korzyści z tytułu nawiązania współpracy bliźniaczej

Świadczenia finansowe dla dawcy pomocy

Wynagrodzenie ekspertów krótko- i średnioterminowych (tzw. expert fee) związane z realizacją przez nich misji szkoleniowych. Wynosi ono w przypadku ekspertów z administracji publicznej 250 Euro za dzień pracy wykonanej w ramach projektu w kraju beneficjenta. W przypadku ekspertów pochodzących z Mandated Bodies, wynosi 250, 350 lub 450 Euro za dzień pracy.
Eksperci krótko i średnioterminowi otrzymują fundusze na pokrycie kosztów transportu do kraju beneficjenta.
Tzw. daily allowances na wyżywienie i zakwaterowanie w kraju beneficjenta (wysokość stawek daily allowances jest zróżnicowana w zależności od kraju wykonywania misji).
Koszty zarządzania projektem (twinning management costs) liczone jako 150% stawek wynagrodzenia zaplanowanego dla wszystkich ekspertów. Ww. środki pozostają w gestii Kierownika Projektu i mogą być rozdysponowane bez konieczności dokumentowania poniesionych wydatków (tzn. jednostka będąca partnerem współpracy bliźniaczej nie ma obowiązku przedkładania faktur agencji płatniczej). W praktyce środki te mogą być przeznaczane na pokrycie wszelkiego rodzaju kosztów powstających po stronie instytucji świadczącej pomoc bliźniaczą.
Wynagrodzenie Długoterminowych Doradców ds. Współpracy Bliźniaczej (ang. Resident Twinning Adviser – RTA) jest w pełni pokrywane z budżetu projektu i równe jest wynagrodzeniu otrzymywanemu przez tą osobę w swojej macierzystej instytucji. Dodatkowo RTA otrzymuje środki w wysokości 50% stawki daily allowances za każdy dzień pobytu w kraju beneficjenta. Ponadto, z budżetu projektu pokrywane są m.in. koszty transportu z kraju macierzystego do kraju beneficjenta, zakwaterowanie, ubezpieczenie, czy też wydatki związane z utrzymaniem rodziny.
Instytucja delegująca RTA otrzymuje zwrot środków w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu, jakie otrzymywałby RTA pracując w dalszym ciągu w macierzystym kraju partnera współpracy, z włączeniem środków na pokrycie pozapłacowych kosztów pracy oraz dodatkowych kosztów związanych z delegowaniem RTA w wysokości 6% wynagrodzenia RTA. Środki te mogą być wykorzystane na zlikwidowanie braków kadrowych związanych z nieobecnością w kraju osoby pełniącej funkcję RTA poprzez np. zatrudnienie osób na zastępstwo.

Korzyści pozafinansowe

Osoby biorące udział w realizacji projektów (należy pamiętać, iż powinny one posiadać wysokie kwalifikacje, które są decydującym czynnikiem przy wyborze zespołu świadczącego pomoc bliźniaczą) nabywają nowe doświadczenia oraz nawiązują kontakty zawodowe.
Instytucje zaangażowane we współpracę mogą liczyć na nawiązywanie nowych kontaktów dwu- lub wielostronnych, umożliwiających wymianę doświadczeń na forum międzynarodowym (zarówno w relacjach wewnątrz UE, jak i poza jej strukturami). Doświadczenie instytucjonalne w zakresie współpracy bliźniaczej podnosi również atrakcyjność danych podmiotów na arenie międzynarodowej.
Udział polskich instytucji w realizacji projektów twinningowych może przyczynić się do wzmocnienia stosunków politycznych i gospodarczych z krajami beneficjantami pomocy. Ma to szczególne znaczenie w przypadku krajów uznanych w priorytetach polskiej polityki zagranicznej za strategicznych partnerów Polski (np. Ukrainy).

Koszty Współpracy bliźniaczej

Koszty finansowe w całości obciążające jednostkę administracji publicznej, która uczestniczy we współpracy bliźniaczej, pojawiają się w pierwszej fazie zaangażowania tj. na etapie przygotowywania i prezentowania oferty. Obejmują one koszty transportu, diet oraz zakwaterowania osób prezentujących ofertę w kraju beneficjenta. Koszty te generowane są jednak wyłącznie w tzw. standardowych projektach bliźniaczych, gdyż w ramach projektów tzw. twinning light nie są przewidziane prezentacje ofert.

Z uwagi na brak wytycznych na szczeblu krajowym dotyczącym szczegółowych zasad, w oparciu o które polskie instytucje mogłyby uczestniczyć w projektach bliźniaczych (robocza wersja wspomnianych zasad została przygotowana przez UKIE i jest obecnie przedmiotem konsultacji międzyresortowych), koszty mogą pojawić się na etapie przygotowania przepisów wewnętrznych na poziomie poszczególnych instytucji.

Lista polskich instytucji posiadających status Mandated Body (stan na dzień 12.12.2007r.)

Krajowa Agencja Poszanowania Energii (KAPE)*,
Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa (FAPA),
Państwowy Zakład Higieny,
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP),
Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek,
Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Nofera w Łodzi,*
Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa (IBMER),
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR),
Agencja Rynku Rolnego (ARR),
Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia,
Instytut Medycyny Wsi,
Instytut Melioracji i Użytków Zielonych,*
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa,*
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,*
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej
Państwowy Instytut Weterynaryjny Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie
Instytut Zootechniki NRIAP
Lasy Państwowe, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych

* Instytucje posiadające tzw. ograniczony status Mandated Body oznaczający, iż w okresie 2 lat po zakończeniu realizowanych przez nie projektów współpracy bliźniaczej instytucje te nie mogą angażować się jako oferenci w przetargi wynikające z tych projektów. Takie samo ograniczenie dotyczy również indywidualnych ekspertów delegowanych przez wspomniane podmioty do wypełniania zadań w ramach danych projektów twinningowych.

Pełna lista znajduje się na stronie:http://europa.eu.int/comm/enlargement/pas/twinning/pdf/current_bodies.pdf